الشيخ الطبرسي (مترجم: شادمهرى)

21

تفسير جوامع الجامع (فارسى)

تعبير به جرف هار : ( كنارهء درّه كه در حال سقوط است ) كرده ، با اين عبارت آن را تكميل فرمود : پس ناگهان او را در آتش جهنّم ساقط كند ، پس گويا اهل باطل ساختمانى را بر لبهء جهنّم بنا كرده كه در حال سقوط به قعر آن مىباشد . رِيبَةً منظور نفاق و شكّ در دين است و معناى آيه چنين مىشود : خرابى ساختمان مسجد ضرار ، پيوسته در دلهاى گروه منافق ، سبب شكّ و نفاق است و از بين نمىرود . إِلَّا أَنْ تَقَطَّعَ ؛ مگر آن دلها از جا كنده و قطعه قطعه شود كه در آن صورت آن را فراموش كنند و شكّ و شبهه‌اى باقى نماند . « تقطّع » با تشديد و تخفيف هر دو خوانده شده است . و مىتوان گفت : قطع دلهاى منافقان در حقيقت آن است كه آنها را به قتل برسانند ، و يا در آتش دوزخشان افكنند . در قرائت امام صادق عليه السّلام به جاى كلمهء « إلّا » إلى خوانده شد . و در قرائت عبد اللَّه ، و لو تقطّعت قلوبهم گفته شده است . بعضى در معناى « قطع » چنين گفته‌اند : مگر اين كه توبه كنند ، و از پشيمانى بر كار خود دلهايشان از شك و نفاق بريده و جدا شود . [ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 111 تا 112 ] إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بايَعْتُمْ بِهِ وَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ( 111 ) التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ( 112 )